Onderzoekers van Alzheimercentrum Amsterdam, Amsterdam UMC, hebben een nieuwe biomarker in het hersenvocht gevonden die kan helpen bij het beter herkennen van Lewy body-dementie. Deze vorm van dementie wordt vaak verward met de ziekte van Alzheimer of Parkinson, waardoor een juiste diagnose niet altijd op tijd wordt gesteld. De resultaten zijn gepubliceerd in Nature Medicine.

Het gaat om het eiwit DOPA-decarboxylase (DDC), dat verhoogd voorkomt in het hersenvocht van mensen met Lewy body-dementie. Met nieuw ontwikkelde testmethoden konden patiënten goed worden onderscheiden van zowel gezonde mensen als mensen met alzheimer. Dit biedt perspectief voor nauwkeuriger diagnostiek en verdere ontwikkeling van gepersonaliseerde zorg.

Lastige diagnose

Lewy body-dementie is, na de ziekte van Alzheimer, de meest voorkomende vorm van dementie bij ouderen. Toch is het stellen van een juiste diagnose vaak moeilijk, omdat de klachten veel lijken op die van de ziekte van Alzheimer of Parkinson. Dat maakt het voor artsen lastig om een goed behandelplan te maken.

Daarom zijn er biomarkers nodig: meetbare stoffen in bijvoorbeeld hersenvocht of bloed die meer duidelijkheid kunnen geven over welke ziekte iemand precies heeft. DDC bleek al eerder een mogelijke kandidaat, maar kon nog niet nauwkeurig genoeg gemeten worden.

Nieuwe testmethoden

Het onderzoeksteam ontwikkelde twee nieuwe, gevoelige en stabiele testmethodes om DDC te meten in hersenvocht, bloedplasma en serum. Vooral de metingen in het hersenvocht bleken waardevol. In drie verschillende patiëntengroepen, waaronder mensen met een autopsie-bevestigde diagnose, werd aangetoond dat DDC in het hersenvocht duidelijk verhoogd is bij mensen met Lewy body-dementie. De nieuwe test kon patiënten met Lewy body-dementie goed onderscheiden van zowel gezonde mensen als mensen met alzheimer.

Aanknopingspunten voor verder onderzoek

De verhoogde DDC-waarden hingen vooral samen met symptomen als parkinsonisme en hallucinaties. In het hersenweefsel na overlijden werd DDC aangetroffen in dezelfde hersencellen waar ook de karakteristieke Lewy bodies voorkomen. Dat bevestigt de link tussen DDC en de onderliggende ziekteprocessen.

Waarom DDC verhoogd is bij deze patiënten, is nog niet helemaal duidelijk. Het zou kunnen samenhangen met een verstoring van de dopamine- en serotoninehuishouding in de hersenen. Daarom willen de onderzoekers ook kijken of DDC een rol kan spelen in het begrijpen van andere hersenziekten, zoals psychiatrische stoornissen.

Op weg naar gebruik in de kliniek

De hoop is dat deze biomarker in de toekomst artsen gaat helpen bij het stellen van de juiste diagnose, het volgen van het ziekteverloop en het evalueren van behandelingen. Voordat het zover is, moet de test nog verder worden onderzocht door onafhankelijke centra en in voorspellende waarde onderzoeken.

Dit onderzoek toont aan dat nieuwe inzichten in hersenvochtbiomarkers kunnen bijdragen aan betere herkenning van dementie, en brengt ons een stap dichter bij gepersonaliseerde zorg voor mensen met Lewy body-stoornissen.